Free as in free speech
Offinity sẽ lấy của bạn thứ quý giá nhất bạn có: thời gian. Đây là cách chúng tôi dự định trả lại, kèm theo lãi.
Nếu chỉ cần nhớ một điều:Bạn không phải là sản phẩm, bạn là người sản xuất, còn Offinity là một trong những công cụ của bạn.
“Free as in free speech, not as in free beer” là câu của Richard Stallman, và nó nói về giấy phép phần mềm. Chúng tôi xem ông là một nguồn cảm hứng: điều ông đòi cho tri thức, chúng tôi đòi cho công việc. Ông muốn tri thức lưu chuyển mà không ai phải xin phép; chúng tôi muốn con người cùng tạo ra giá trị mà không phải giao nộp quyền tự chủ của mình. Cùng một đòi hỏi, khác mảnh đất: Offinity Diaries không phải phần mềm tự do, mà là một nền tảng sản xuất tự do.
Miễn phí chỉ là phần nhìn thấy được. Thứ tự do kia mới quan trọng hơn: tự do khỏi mô hình quảng cáo, khỏi việc khai thác sự chú ý, khỏi một thuật toán quyết định bạn được thấy gì. Và bên dưới là tự do thứ ba, thứ mà cả sản phẩm được xây trên đó: giữ lại sự độc lập mà người ta thường phải đánh đổi để được làm điều lớn lao. Chính nghĩa thứ ba này khiến câu nói được đặt ngay cửa.
Offinity là một cuốn nhật ký hành trình cho các dự án cá nhân của bạn, chia sẻ với một vòng tròn nhỏ do bạn chọn — những người mà ý kiến của họ thật sự quan trọng với bạn. Không bảng tin, không thuật toán, không lượt thích, không đếm người theo dõi, không quảng cáo. Miễn phí cho cá nhân.
Có hai cách làm việc đã thành nếp, và mỗi cách đều trả giá cho thế mạnh của mình bằng một điểm yếu tương ứng.
Tự do cá nhân trọn vẹn, nhưng tham vọng bị chặn ở giới hạn một người có thể với tới.
Làm được việc lớn, với điều kiện cá nhân để lại tự do của mình ở ngoài cửa.
Offinity là một canh bạc vào con đường thứ ba: tham vọng ở quy mô tổ chức mà không phải từ bỏ tự do của một cá nhân. Không phải công ty, cũng không phải sàn giao dịch — một nền tảng năng suất nơi các mối quan hệ làm phần việc mà lẽ ra một bộ máy phải làm.
Taylor công bố năm 1911, Coase năm 1937. Hai góc nhìn về một câu hỏi, không phải một chuỗi câu trả lời nối tiếp nhau.
Vấn đề — Coase
Mọi mối quan hệ đều có chi phí: tìm kiếm, thương lượng, ký kết, phối hợp. Ma sát đó làm bạn chậm lại.
Hai câu trả lời ↓
Taylor — loại bỏ
Đưa mối quan hệ ra khỏi quy trình. Còn lại là công việc đo được, chuẩn hoá, nơi hoạch định tách khỏi nơi thực thi.
Ma sát biến mất. Mối quan hệ cũng vậy.
Offinity — chuyển hoá
Giữ mối quan hệ và dùng nó. Vòng tròn bạn chọn làm phần việc mà lẽ ra một bộ máy phải làm.
Ma sát được chuyển thành lực đẩy.
Làm việc với người khác luôn có chi phí: tìm kiếm, thương lượng, ký kết, phối hợp. Chính ma sát đó tạo ra sự lựa chọn giữa làm tự do và vào doanh nghiệp — doanh nghiệp tồn tại vì phối hợp bên trong nó rẻ hơn phối hợp qua thị trường.
Xoá ma sát bằng cách xoá mối quan hệ. Công việc được chia nhỏ thành những đơn vị đo được, chuẩn hoá, và phần hoạch định tách khỏi phần thực thi. Cách này hiệu quả đáng nể, và cái giá phải trả là quan hệ giữa người với người trong quá trình sản xuất.
Đi đường ngược lại: không loại bỏ các mối quan hệ mà dùng chúng. Chính những mối liên hệ từng cản bước lại trở thành thứ đưa bạn đi.
Cánh buồm không hoạt động bằng cách trốn gió. Nó biến ngọn gió lẽ ra thổi bạn chệch hướng thành lực đẩy tới trước. Những mối quan hệ làm bạn chậm lại cũng chính là những mối quan hệ có thể đưa bạn đi — miễn là đủ yên tĩnh để nghe được chúng. Sự vắng mặt của bảng tin, người lạ và quảng cáo là để dành cho điều đó.
Câu “ai trả tiền?” mặc định rằng có một người mua và một người bán. Ở quy mô Offinity làm việc, ống kính đó quá hẹp. Quanh một con người có các bộ tộc, những người dẫn dắt dự án, những người cố vấn — và cả những người làm ra nền tảng. Giữa họ có nhiều dòng chảy, và tiền chỉ là dòng cuối cùng.
Bốn dòng đầu mới là nơi giá trị nằm. Dòng cuối chỉ có mỗi việc là giữ cho hạ tầng đứng vững. Vấn đề duy nhất là nó đến từ đâu — và sẽ không bao giờ đến từ đâu.
Không gian riêng cho tập thể của bạnCác tổ chức mở một không gian riêng cho thành viên của mình sẽ trả phí thuê bao. Chính khoản đó tài trợ cho việc cá nhân dùng miễn phí. Đó là mô hình kinh doanh, nói thẳng ra như vậy.
Lòng biết ơnMột người có thể cảm ơn bằng tiền người đã ảnh hưởng đến mình. Việc chuyển tiền diễn ra hoàn toàn bên ngoài ứng dụng, qua mã Wero hoặc VietQR của chính người nhận. Offinity không lấy hoa hồng và không bao giờ nhìn thấy các giao dịch.
Tiền tặng tự nguyện cho dự ánNhững người thấy nền tảng này hữu ích và muốn nó tồn tại lâu dài có thể tặng bao nhiêu tuỳ ý, lúc nào tuỳ ý, trên Open Collective của chúng tôi. Trong ứng dụng không có lời đề nghị nào, cũng không gợi ý số tiền nào. Quỹ chung là công khai: mọi đồng vào và ra đều đọc được — với tư cách cá nhân, với tư cách tổ chức mở một không gian, hoặc đơn giản là chỉ xem sổ sách.
Thứ không bao giờ bị đem bán: dữ liệu của bạnNhật ký của bạn thuộc về bạn, không thuộc về một nhà quảng cáo. Chúng tôi không kiếm tiền từ dữ liệu cá nhân — không phải vì nó ít lời, mà vì chủ quyền của mỗi người với những gì họ viết là điều kiện để mọi thứ còn lại tồn tại. Những nguồn thu kể trên không phải phần trang trí: chúng chính là thứ thay thế cho việc bán sự chú ý của bạn.
Sẽ rất dễ để viết rằng chúng tôi thu về một phần giá trị được tạo ra. Hãy đọc lại bốn mục ở trên: bạn sẽ không tìm thấy cái đồng hồ đo nào. Không có cái nào cả.
Thứ chúng tôi dựng lên là một niềm tin vào sự có đi có lại. Nếu những người dùng Offinity thật sự tạo ra nhiều giá trị hơn khi làm một mình, thì một phần nhỏ trong đó đã đủ nuôi nền tảng này lâu dài — và chúng tôi đặt cược rằng phần ấy tự quay lại, được trao đi một cách tự nguyện, chứ không bị thu ở một trạm soát vé. Các tổ chức trả tiền cho không gian họ mở. Mọi người tặng nếu họ muốn, khi họ muốn.
Offinity là một ứng dụng năng suất: nó tồn tại để mỗi người tạo ra nhiều giá trị hơn. Chúng tôi tin rằng phần xứng đáng sẽ quay về với mình.
Toàn bộ mô hình là vậy. Nó gọn trong một trang, và đó là chủ ý.